• Bel ons:073 - 621 35 79
  • Spoed:24/7
Afspraak maken

Konijnen en knaagdieren

De beste zorg voor kleine huisdieren

Konijnen en knaagdieren

Konijnen en knaagdieren zijn diersoorten die beduidend anders zijn dan honden en katten qua lichaamsbouw en functies. Dit betekent ook dat deze diersoorten specifieke gezondheidsproblemen kennen die we niet zien bij honden en/of katten. Binnen onze kliniek legt drs. Maartje Smetsers zich toe op konijnen en knaagdieren. 

Algemene ziektesymptomen

Hoe herkent u een ziek konijn/knaagdier?

Konijn en knagers zijn prooidieren en laten daarom niet snel zien dat ze zich ziek voelen. In de natuur worden ze namelijk sneller uitgekozen door een roofdier als ze hun zwakte laten zien. Dit wil dus niet zeggen dat ze minder pijn voelen dan een hond of kat, ze uiten zich alleen anders en meestal ook later. Signalen van ziekte of pijn zijn onder meer:

  • Rustiger gedrag dan normaal, zich terugtrekken
  • Vieze ogen / oren / neus / kont
  • Slechte vachtconditie
  • Verandering in eetlust
  • Gewichtsverlies
  • Tandenknarsen
  • Een zware en/of piepende ademhaling

Aangezien konijnen en knaagdieren vaak pas in een laat stadium laten zien dat ze ziek zijn, is het belangrijk niet te lang af te wachten met een dierenartsbezoek. Ze zijn namelijk nog wel eens zieker dan gedacht. Bij twijfel kunt u altijd naar de praktijk bellen om te vragen of u beter wel of niet (met spoed) langs moet komen met uw dier.

Spoedgeval: niet-etend konijn of knaagdier

Gestopt met eten?

Bij konijnen en knaagdieren is stoppen met eten een spoedgevalHiervoor mag u ons altijd bellen, ook buiten de openingstijden. Een niet-etend konijn of knaagdier is niet iets om nog even aan te kijken, want deze dieren hebben een snelle stofwisseling en kunnen er slecht tegen niet te eten. Als het dier niet eet raakt het snel in een negatieve spiraal (onder meer door vervetting van de lever – en daarmee een slechte leverfunctie) wat de kansen op herstel verslechtert. Een konijn of knaagdier dat stopt met eten kan al binnen enkele dagen overlijden.

Gebitsproblemen

Gebitsproblemen

De tanden en kiezen van konijn en knaagdieren groeien levenslang. Dit beteknt dat er relatief snel gebitsproblemen ontstaan.Voorbeelden zijn olifantstanden bij het konijnhaken aan de kiezen die in de tong of wang prikken of verkeerd gegroeide kiezen die een brug over de tong kunnen vormen bij de cavia.

Gebitsproblemen ontstaan vaak langzaam gedurende maanden tot jaren. Een van de dingen die u soms aan uw dier kunt zien is het wel willen eten – enthousiast op het voer afgaan – maar het niet weg krijgen. Soms kwijlen ze ook. Echter, er zijn ook dieren met gebitsproblemen die dit niet laten zien.  

De behandeling

De ernst van de problemen kan sterk verschillen. Bij de minder erge gevallen worden de snijtanden bijgeslepen en kiezen bijgevijld om het overschot aan tanden en haken op de kiezen te verwijderen. Wij zullen deze behandeling altijd uitvoeren door te slijpen of vijlen, nooit door te knippen. Helaas wordt er nog met regelmaat geknipt door veel dierenartsen. Dit levert echter afbrekende tanden en scherpe fragmenten op wat letsels in de bek kan veroorzaken. Omdat de tanden en kiezen bij knaagdieren doorgroeien, zal deze behandeling wel met regelmaat herhaald moeten worden. Wij voeren deze behandeling, mits het dier het toelaat, uit zonder verdoving.

In sommige gevallen, zoals op de foto, is de standafwijking zo groot dat je bijna maandelijks moet gaan slijpen/vijlen om ervoor te zorgen dat het dier kan blijven eten. In dat soort gevallen kan er voor worden gekozen om de snijtanden met wortel en al te trekken zodat deze niet meer teruggroeien. Deze patiĆ«nten passen zich daarna doorgaans goed aan en kunnen nog prima eten. Aangezien dit een lastige en specialistische ingreep is, verwijzen we u hiervoor graag door naar een specialist. 

Vaccinaties

Jaarlijkse vaccinatie van konijnen

Wij adviseren uw konijn jaarlijks te vaccineren. Dit doen wij om drie virale ziekten te voorkomen. Wij gebruiken hiervoor de entstof Nobivac MyxoRHD, die na vaccinatie een jaar geldig is. Beide ziekten waarvoor we vaccineren, Myxomatose en VHD, lopen doorgaans dodelijk af. Zowel binnen- als buitengehouden konijnen  zonder inenting lopen kans een besmetting met een van de virussen. De virussen worden via besmet voer en door stekende insecten overgedragen. Wanneer u langskomt met uw konijn voor vaccinatie wordt het dier ook standaard volledig nagekeken, zodat we zeker weten dat we de vaccinatie aan een gezond dier geven. 

Tegen welke ziekten wordt er gevaccineerd?

Konijnen kunnen tegen drie verschillende virale aandoeningen worden gevaccineerd: 

  • Myxomatose

Dit is een virusinfectie waarbij op de oogleden, lippen en de huid rond de anus verdikt raakt en knobbelig wordt. Daarnaast voelen ze zich algemeen ziek. Er is geen medicijn tegen deze aandoening. De enige behandeling is het dier ondersteunen. In de meeste gevallen loopt dit dodelijk af. De infectie wordt verspreid door stekende insecten en/of contact met besmette dieren.

  • Viral Haemorhagic Disease Type 1

Viral Haemorrhagic Disease (VHD) wordt ook wel Rabbit Haemorrhagic Disease (RHD) genoemd. Dit is tevens een virusinfectie. Het konijn sterft snel aan inwendige bloedingen. Soms zijn er vooraf ziekteverschijnselen te zien, maar niet altijd. Deze ziekte wordt verspreid via vliegen, besmette materialen, contact met wilde zieke konijnen of door het voeren van buiten geplukt besmet gras.

Voor het VHD Type 1 en Myxomatose is een combinatie-enting beschikbaar van Nobivac. Deze dient jaarlijks herhaald te worden.

  • Viral Haemorhagic Disease Type 2

Sinds begin 2016 is VHD Type 2 vanuit zuidelijk Europa in opkomst geraakt. Het virus heeft al veel konijnen het leven gekost. De vaccinatie tegen Type 1 geeft geen bescherming tegen Type 2. Inmiddels is er een werkend vaccin voor VHD Type 2 beschikbaar. Neem contact op met onze kliniek voor meer informatie.

Sterilisatie en castratie

Sterilisatie & Castratie

U kunt bij ons terecht voor de sterilisatie of castratie van uw konijn of knaagdier. Bij konijnen is het te adviseren voedsters (vrouwtjes) te steriliseren vanaf een leeftijd van vijf tot zes maanden ter preventie van baarmoedertumoren op latere leeftijd. Tevens kan het dominant gedrag en agressie tegen gaan.

Een mannelijk konijn kan vanaf een leeftijd van vier tot vijf maanden gecastreerd worden. Redenen om een mannelijk konijn te castreren zijn: sproeien in huis, ongewenst seksueel gedrag, agressie naar de eigenaar of soortgenoten en natuurlijk ongewenste nakomelingen.

De overige knaagdieren vrouwtjes worden niet standaard gesteriliseerd, tenzij daar een medische noodzaak voor is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan eierstokcysten bij cavia's. Castratie van de mannelijke knaagdieren kan bij ons ook, de leeftijd waarop dit kan verschilt per diersoort.

Voor alle operaties bij konijnen en knaagdieren geldt dat ze niet mogen vasten voor de ingreep, dat we de narcose aanpassen op de diersoort en zo veilig mogelijk houden en zorgen dat de dieren snel weer wakker worden middels een speciale injectie direct na de ingreep. Indien u uw dier normaal gesproken buiten houdt zal deze meestal een tot enkel dagen binnen moeten zitten na de operatie.  

Advies over voeding en huisvesting

Voeding

De gemiddelde leeftijd van een konijn in Nederland is vier jaar, terwijl deze dieren gemakkelijk acht tot tien jaar oud kunnen worden. De reden dat veel konijnen dit niet halen is het feit dat veel van deze dieren een verkeerde voeding en/of huisvesting krijgen. Ditzelfde probleem zien we ook bij knaagdieren.

Voor knaagdieren en konijnen is het van belang dat hun hoofdmaaltijd uit hooi bestaat. Daarnaast kunnen er brokjes gegeven worden. Hierbij geef je het best een voeding die alleen uit brokken (biks) bestaat, dus niet de gemengde variant met pitjes en zaden er in. Voor cavia's is het van belang dat u een voeding geeft waar extra vitamine C inzit, aangezien deze dieren dit niet zelf aan kunnen maken. Tot slot kunnen er kleine porties van groenvoer gegeven worden.

U kunt bij ons altijd terecht voor voedingsadvies op maat. Maar ook bij een consult, bijvoorbeeld voor een vaccinatie, kunt u ook bij ons terecht voor een voedingsadvies!

Huisvesting

Zoals gezegd ontstaan er ook problemen en een verkorte levensverwachting door verkeerde huisvesting. Zo kunnen konijnen binnen of buiten gehouden worden, maar is het niet verstandig om een konijn wat altijd binnen zit plots buiten te zetten (en andersom). Andere knaagdieren zoals cavia's, maar vooral ratten, zijn erg gevoelig op hun luchtwegen. Bij deze dieren is het dan ook van belang dat er een stofvrije bedding wordt gebruikt en dat de kooi niet op de tocht staat.

Ook voor advies over huisvesting kunt vrijblijvend bij ons terecht!

Contactinformatie praktijk

Locatie West

Terug
  • Ma
    8.30 - 19.00 uur
  • Di
    8.30 - 19.00 uur
  • Wo
    8.30 - 19.00 uur
  • Do
    8.30 - 19.00 uur
  • Vrij
    8.30 - 19.00 uur
  • Za
    8.30 - 12.00 uur
  • Zo
    Gesloten

Contactinformatie bij spoedgevallen

Bel a.u.b.:

073 - 621 35 79
Terug

Vind ons hier:

Jacob van Wassenaerstraat 6 5224 GG 's-Hertogenbosch
ontvang een routebeschrijving via Google Maps
Terug

Bel a.u.b. dit nummer bij spoedgevallen:

073 - 621 35 79

Locatie Noord

Terug
  • Ma
    12.30 - 17.00 en 17.30 - 19.00 uur
  • Di
    08.30 - 12.30, 13.00 - 17.00 en 17.30 -19.00 uur
  • Wo
    12.30 - 17.00 en 17.30 - 19.00 uur
  • Do
    12.30 - 17.00 en 17.30 - 19.00 uur
  • Vrij
    08.30 - 12.30 en 13.00 - 18.00 uur
  • Za
    Gesloten
  • Zo
    Gesloten

Contactinformatie bij spoedgevallen

Bel a.u.b.:

073 - 621 35 79
Terug

Vind ons hier:

Burgemeester Godschalxstraat 112 5235 AA 's-Hertogenbosch
ontvang een routebeschrijving via Google Maps
Terug

Bel a.u.b. dit nummer bij spoedgevallen:

073 - 621 35 79

Locatie Zuid

Terug
  • Ma
    13.00 - 18.00 uur
  • Di
    13.00 - 18.00 uur
  • Wo
    Gesloten
  • Do
    13.00 - 18.00 uur
  • Vrij
    13.00 - 18.00 uur
  • Za
    Gesloten
  • Zo
    Gesloten

Contactinformatie bij spoedgevallen

Bel a.u.b.:

073 - 621 35 79
Terug

Vind ons hier:

Vondelstraat 12 5216 HJ 's-Hertogenbosch
ontvang een routebeschrijving via Google Maps
Terug

Bel a.u.b. dit nummer bij spoedgevallen:

073 - 621 35 79